Wanneer de brandweerauto terugrijdt naar de kazerne, hebben we ons werk op de plaats van het incident gedaan. We ruimen op, controleren het materiaal en zorgen dat we weer inzetbaar zijn. Daarna gaat iedereen naar huis, terug naar het werk of naar wat de pieper eerder onderbrak.
Dat is de kant die veel mensen kennen. Wat minder zichtbaar is, is wat een inzet met ons kan doen. Want sommige gebeurtenissen neem je mee, ook als je je brandweerpak allang hebt uitgetrokken.
Gelukkig hebben we bij Brandweer Gieten niet ieder jaar ondersteuning van het TCO nodig. Maar wanneer een incident veel indruk maakt, is het goed dat deze collega’s er voor ons zijn. Of we nu in ons eigen verzorgingsgebied hebben gewerkt of een andere post hebben ondersteund.
Collega’s die ons werk begrijpen
TCO staat bij Veiligheidsregio Drenthe voor Team Collegiale Ondersteuning. Het team biedt ondersteuning aan collega’s rond ingrijpende gebeurtenissen. Mensen die begrijpen in welke omstandigheden we werken en die ruimte maken voor wat een inzet bij iemand achterlaat.
Tijdens een incident zijn we bezig met onze opdracht. Iedereen heeft zijn eigen taak en verantwoordelijkheid. Er moeten beslissingen worden genomen, we moeten op elkaar kunnen vertrouwen en we proberen zo goed mogelijk hulp te bieden. Pas later ontstaat er ruimte om stil te staan bij wat we zelf hebben gezien en meegemaakt.
Daarom is het waardevol om na een ingrijpende inzet samen terug te gaan naar de kazerne en de tijd te nemen voor elkaar.
Samen in dezelfde film
Aan tafel lopen we het incident nog eens door. Wat was de melding? Wat troffen we aan? Wie heeft wat gedaan en wat gebeurde er ondertussen op een andere plek?
We waren wel bij hetzelfde incident, maar hebben allemaal een ander deel gezien. Een manschap die dicht bij een slachtoffer werkt, beleeft de inzet vanuit een andere positie dan de chauffeur bij het voertuig. De bevelvoerder probeert overzicht te houden, maar krijgt ook niet alles mee wat een collega van dichtbij ervaart.
Door die ervaringen naast elkaar te leggen, ontstaat een vollediger beeld. Of zoals we het zelf zeggen: we proberen met elkaar in dezelfde film te komen.
Soms zitten ook collega’s van de ambulance of politie en de officier van dienst bij ons aan tafel. Bij een latere evaluatie kunnen medewerkers van de meldkamer aansluiten. Hun bijdrage helpt om ook de momenten te begrijpen die wij buiten niet hebben meegekregen. En ook voor hen kan een incident veel betekenen.
We proberen vragen zo goed mogelijk te beantwoorden voordat iedereen naar huis gaat. Waarom gebeurde iets op die manier? Welke informatie was er op dat moment? Wat gebeurde er nadat wij onze taak hadden afgerond? Niet op elke vraag is meteen een antwoord. Ook dat mogen we uitspreken.
Ruimte voor wat het met je doet
Naast het verloop van de inzet is er ruimte voor hoe je die hebt ervaren. Wat hield je bezig? Welk moment blijft hangen? Daar reageert iedereen anders op. De één wil vertellen, een ander luistert liever of heeft eerst tijd nodig om woorden te vinden.
Die ruimte is belangrijk. Niemand hoeft hetzelfde te voelen of op dezelfde manier te reageren. Een gesprek hoeft ook niet alles op te lossen om toch van betekenis te zijn. Soms helpt het al dat een collega begrijpt waar je mee zit, of dat je hoort hoe een ander hetzelfde moment heeft beleefd.
Het rugzakje gaat mee naar huis
Na afloop stappen we weer in ons gewone leven. Thuis wacht het gezin, op het werk gaat de dag verder. Die overgang kan lastig zijn. De wereld draait door, terwijl je hoofd nog bij de inzet kan zijn.
Sommige incidenten blijven je bij. Die draag je mee in je rugzakje. Dat geldt voor manschappen, chauffeurs en bevelvoerders, en net zo goed voor de andere betrokken hulpverleners. Hoeveel ervaring je ook hebt, er kunnen gebeurtenissen tussen zitten die je raken.
Daarom blijft aandacht voor elkaar ook na die eerste nabespreking belangrijk. Nog eens vragen hoe het gaat. Terugkomen op iets wat iemand vertelde. Ruimte houden om later alsnog te praten.
Bij de brandweer weten we hoe belangrijk het is dat je op je collega’s kunt rekenen. Dat geldt tijdens de inzet en wanneer we weer terug zijn op de post. Het TCO helpt ons om ook op die momenten voor elkaar te zorgen.
We hopen deze ondersteuning weinig nodig te hebben. Maar als het zover is, zijn we blij dat er collega’s klaarstaan die de tijd voor ons nemen.
Meer lezen over de mensen die voor hulpverleners klaarstaan? RTV Drenthe publiceerde onlangs het artikel ‘Als het incident voorbij is: zo worden hulpverleners zelf opgevangen’. Daarin lees je meer over collegiale ondersteuning na een ingrijpende inzet.
