Als de brandweer wordt opgeroepen, zijn wij er om anderen te helpen. Maar soms kan het ook gebeuren dat een brandweermens tijdens een inzet zelf in de problemen komt. Bijvoorbeeld bij een brand in een gebouw, waar het zicht slecht is, de hitte oploopt of de situatie plots verandert.
Dat zijn momenten waarop het snel moet gaan. En waarop alles draait om goede communicatie.
De portofoon: levenslijn tijdens een inzet
Tijdens een brand werken brandweermensen altijd samen en houden ze contact via de portofoon. Daarmee geven ze door wat ze zien, waar ze zijn en wat ze doen.
Maar die portofoon heeft nog een extra functie. Het is namelijk ook de manier om alarm te slaan als het misgaat.
“Mayday”: het signaal dat er iets ernstigs is
Als een brandweermens in een gevaarlijke situatie komt, wordt er direct een noodoproep gedaan. Dat gebeurt met één duidelijke kreet als bijvoorbeeld:
“Mayday, mayday, mayday.”
Dat is een internationaal noodsignaal. Voor iedereen die meeluistert is meteen duidelijk: hier is iets ernstigs aan de hand.
Daarna wordt zo goed mogelijk doorgegeven wat er speelt en waar iemand zich bevindt. Want hoe sneller dat duidelijk is, hoe sneller er geholpen kan worden.
En de noodknop dan?
Op de portofoon zit ook een noodknop. Die kan gebruikt worden als er direct aandacht nodig is of als praten lastig gaat. De portofoon gaat dan voor een bepaalde tijd in “zenden” en de persoon kan vrijuit praten zonder de spreeksleutel van de portofoon in te hoeven drukken.
Toch gebeurt het in veel gevallen eerst via spraak. Dat klinkt misschien logisch, maar het is ook bewust zo afgesproken. Door te praten kan meteen duidelijk worden wat er aan de hand is. De noodknop is er vooral voor situaties waarin dat niet meer goed lukt of als extra zekerheid.
Voor buitenstaanders lijkt het misschien een kleine knop, maar voor brandweermensen is het een belangrijk hulpmiddel als het erop aankomt.
Wat gebeurt er als iemand in nood is?
Zodra duidelijk is dat er een noodsituatie is, komt er direct extra hulp op gang. De meldkamer zorgt ervoor dat er meer brandweereenheden, leiding en medische hulp onderweg gaan.
Op de plek van het incident gebeurt er ondertussen ook veel tegelijk. De ploeg die er al is, probeert zo snel mogelijk hulp te bieden aan de collega in nood. Tegelijkertijd moet de situatie zelf – bijvoorbeeld de brand – onder controle blijven. Want alleen in een veilige omgeving kan er goed geholpen worden.
Samen werken onder druk
Dit zijn situaties waarin alles samenkomt: ervaring, training en vertrouwen in elkaar. Iedereen weet wat zijn taak is, en communicatie moet helder en kort blijven.
Daarom wordt hier ook veel op geoefend. Niet omdat het vaak voorkomt, maar juist omdat je in zo’n moment geen tijd wilt verliezen.
Uiteindelijk draait het om één ding
Bij de brandweer gaat het altijd om helpen. Maar net zo belangrijk is dat iedereen na een inzet weer veilig terugkomt.
De portofoon – en dus ook die noodknop – speelt daarin een belangrijke rol. Het is de manier waarop we elkaar kunnen bereiken als het echt nodig is.
En als dat moment komt, staat er meteen een hele organisatie klaar. Ook voor de mensen die normaal gesproken zelf de hulp verlenen.
